Phát hiện vào năm 1989, virus viêm gan C lan truyền qua đường máu , tương tự với viêm gan B, nhưng hiếm khi lây qua đường tình dục . Viêm gan C thường được gọi là một “căn bệnh thầm lặng” vì nhiều bệnh nhân mang virus  không có triệu chứng và không cảm thấy bệnh . Hiện tại chưa có thuốc chủng ngừa viêm gan C . Tuy nhiên khi đã nhiễm và bị viêm gan C thì vẫn có cách điều trị.

Viêm gan siêu vi C là gì?

Viêm gan C là một loại bệnh truyền nhiễm do Hepatitis C virus (HCV) gây nên. Viêm gan siêu vi C tuy là một bệnh thầm lặng nhưng lại mang đến những hậu quả rất nặng nề. Hàng năm trên thế giới có khoảng 3% dân số mắc bệnh viêm gan C và có khoảng 170 triệu người lành mang virus viêm gan C.


Bệnh viêm gan C có đường lây truyền giống y hệt virus HIV: Llây truyền qua đường máu và mẹ truyền sang con. Theo những con đường này, có 4 phương thức lây truyền cơ bản: Tiêm chích ma túy, truyền máu không an toàn, quan hệ tình dục bừa bãi và lây truyền từ mẹ sang con. Do bệnh không có triệu chứng rõ rệt nên hầu hết người bệnh không nhận ra là họ đã bị nhiễm bệnh và có thể vô tình để bệnh lây lan trong cộng đồng.

Các phương thức lây truyền virus viêm gan C cơ bản:

  • Truyền máu bị nhiễm hay những chế phẩm của máu trước năm 1991
  • Tiếp xúc với máu của người bị nhiễm (sử dụng chung dao cạo râu, kéo, bàn chải đánh răng, bông băng vệ sinh, băng vết thương)
  • Tất cả những tình huống (trong  hay ngoài y khoa) có sử dụng hay tái sử dụng những dụng cụ không được vô trùng cẩn thận như những trường hợp sau:
  • Bị kim tiêm đâm phải (ví dụ như khi y tá tiêm chích thuốc)
  • Dùng chung kim tiêm hay ống chích
  • Xăm mình, châm cứu xỏ lỗ tai không vô trùng
  • Sử dụng những vật dụng vệ sinh cá nhân bị nhiễm
  • Chữa răng
  • Truyền từ mẹ sang con (hiếm gặp)
  • Truyền bệnh qua những hành vi tình dục có nguy cơ cao gây chảy máu, giao hợp lúc có kinh
  • Ở nhiều người, không biết được đường lây nhiễm

Quá trình virus viêm gan C phát triển

HCV sau khi vào cơ thể có thời gian ủ bệnh khá dài (khoảng 7 – 8 tuần), sau đó là thời kỳ khởi phát. Hầu hết các trường nhiễm bệnh ít có triệu chứng đặc biệt, người bệnh chỉ thường thấy nhức đầu, mệt mỏi và có một số triệu chứng giống cảm cúm. Một số trường hợp có biểu hiện rối loạn tiêu hóa như chán ăn, đau bụng, đau tức vùng gan (vùng hạ sườn phải). Nếu ấn vào kẽ liên sườn 11 – 12 bên phải người bệnh sẽ thấy đau, tức, khó chịu. Lý do là do gan bị sưng, viêm làm cho màng ngoài gan cũng bị căng ra. Kèm theo đau có thể có hiện tượng vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu như nước vối do gan bị viêm làm ảnh hưởng đến đường dẫn mật trong gan khiến ứ trệ sắc tố mật.

Tuy vậy, triệu chứng đau và vàng da, vàng mắt đôi khi chỉ nhẹ làm cho người bệnh không để ý dễ bỏ qua mặc dù gan vẫn đang trong thời kỳ viêm rất nặng. Thời kỳ bệnh toàn phát này có thể kéo dài khá lâu (khoảng 6 – 8 tuần) rồi bệnh tự khỏi không cần điều trị bất kỳ một loại thuốc gì. Tuy vậy, số người bệnh tự khỏi này chỉ chiếm khoảng 15 – 30% các trường hợp (khác với viêm gan B là 90%). Số còn lại hoặc sẽ trở thành viêm gan C mãn tính hoặc trở thành người lành mang virus viêm gan C (nghĩa là cơ thể không đào thải HCV ra ngoài sau khoảng 6 tháng).

Khi nghi ngờ bị nhiễm virus viêm gan C, người bệnh cần đến bệnh viện kiểm tra ngay. Tại bệnh viện sẽ có các loại xét nghiệm từ cơ bản đến đặc hiệu. Ở các tuyến cơ sở, các loại xét nghiệm có thể làm được là: Xét nghiệm máu với test nhanh HCV, men gan (SGOT và SGPT), định lượng sắc tố mật trong máu (bilirubin), siêu âm gan để đánh giá tình trạng của gan có bị viêm hay không. Còn ở các bệnh viện tuyến trên, những nơi có đủ điều kiện cơ sở vật chất có thể làm những xét nghiệm sâu hơn như định lượng acid nhân của virus viêm gan C (ARN) trong máu người và các loại xét nghiệm đặc hiệu khác như sinh thiết gan.

Chữa trị viêm gan siêu vi C

Tuy có nhiều biến chứng nguy hiểm và rất dễ lây lan nhưng viêm gan C có thể chữa được nếu phát hiện sớm và được điều trị đúng cách, đúng thuốc. Phương pháp điều trị phổ biến hiện nay đó là thuốc ức chế vi rút kết hợp với interferon thế hệ mới. Interferon thế hệ mới chỉ cần tiêm 1 lần trong một tuần, còn thuốc ức chế vi rút thì sẽ phải điều trị hằng ngày. Thời gian tối thiểu cho liệu trình kết hợp này là 6 tháng (tùy theo tình trạng nhiễm bệnh), sau đó bệnh nhân phải tiếp tục đi xét nghiệm kiểm tra để xác định phác đồ điều trị tiếp theo.

Nhưng chính gánh nặng điều trị đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt, lâu dài theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa và chi phí tốn kém đã khiến nhiều bệnh nhân hiện nay cảm thấy e ngại dẫn tới việc điều trị chưa đầy đủ.

Biện pháp rẻ nhất, hiệu quả nhất để chống lại bệnh này đó là phòng ngừa: Nói không với tiêm chích ma túy; nói không với tình dục bừa bãi và nói không với truyền máu không an toàn.

Đừng bỏ lỡ bài viết bạn quan tâm

Bạn đọc quan tâm